Het broeikaseffect

Tegenwoordig hoor je steeds vaker dat er op aarde sprake is van een broeikaseffect. Maar wat is dat nu eigenlijk? Wij gaan het je uitleggen in dit werkblad.

Vraag 1:

Ga naar de volgende site: http://www.milieuloket.nl/

Hoe wordt het broeikaseffect veroorzaakt?

Noem tevens een aantal stoffen die dit veroorzaken?

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Vraag 2:

Met hoeveel graden warmt de aarde door het broeikaseffect per jaar op?

En waaraan wordt deze toegeschreven?

Vraag 3:

Ga naar de volgende site: http://cgi.milieucentraal.nl/buildframeset.cgi?page=http://www.milieucentraal.nl/data/vervoer/vervoer_klimaatveranderingen.htm

Wat zijn de verwachte gevolgen van de klimaatverandering?

Vraag 4:

Ga naar de site: www.huiswerk.scholieren.com/werkstukken/verslag.php?verslagid=11321

Hoe versterkt de mens het broeikaseffect?

Vraag 5:

Ga naar de pagina www.knmi.nl/voorl/nader/broeikas.htm

Wat is het nut van het broeikaseffect?

Vraag 6:

Bedenk een verhaaltje bij dit plaatje. Het verhaal mag 150 woorden tellen.
Antwoord vraag 1:

De aarde wordt verwarmd door de zon. Een gedeelte van de zonnestraling wordt door de atmosfeer terug de ruimte in gekaatst, een ander deel wordt omgezet in warmte op aarde. Ook deze warmte verdwijnt gedeeltelijk de ruimte in. Natuurlijke broeikasgassen, zoals waterdamp en CO₂, zorgen ervoor dat de warmte die de aarde uitstraalt gedeeltelijk wordt teruggekaatst; deze gassen leggen een warme deken om de aarde. Dit noemt men het broeikaseffect.

Zonder het natuurlijke broeikaseffect zou de gemiddelde temperatuur op aarde op jaarbasis -18 graden Celsius bedragen, in plaats van de huidige +12 graden. Maar omdat de mens grote hoeveelheden broeikasgassen in de dampkring brengt, wordt het broeikaseffect behoorlijk versterkt.

Dit versterkte broeikaseffect kan een wereldwijde klimaatverandering tot gevolg hebben. De Verenigde Naties verwachten dat klimaatverandering gedurende de 21ste eeuw zou kunnen zorgen voor grote overstromingen, extreme weersomstandigheden, droogte en ongeschiktheid van de landbouwgrond.

Oorzaken

Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van bepaalde stoffen in de dampkring. De belangrijkste hiervan zijn:

-		kooldioxide (CO₂): komt vrij bij verbranding van fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en (in mindere mate) aardgas. CO₂ komt ook vrij bij ontbossing.
-		methaan (CH₄): ontstaat vooral in de landbouw en veeteelt.
-		distikstofoxide (N₂O, lachgas): komt vrij bij verbranding van fossiele brandstof en gebruik van mest.
-		fluorverbindingen: dit zijn stoffen als HKF's, PFK's en SF₆ (deze worden gebruikt als vervangers van cfk's).

Verder hebben bepaalde stoffen een indirecte invloed op het versterkte broeikaseffect. Te denken is hierbij aan stoffen als stikstofoxiden, koolmonoxide en vluchtige organische stoffen.

De meeste bovengenoemde stoffen zijn een natuurlijk onderdeel van onze atmosfeer. Maar door menselijke factoren is gedurende de afgelopen twee eeuwen de concentratie van kooldioxide in de atmosfeer met ongeveer 30 procent toegenomen. De verbranding van fossiele brandstoffen, als steenkool, aardolie en aardgas, heeft veel CO₂ op niet-natuurlijke wijze vrijgemaakt.

De mens heeft ook gezorgd voor een grote uitstoot van andere broeikasgassen. Sinds 1750 is de hoeveelheid methaan meer dan verdubbeld, de uitstoot lachgas nam toe met 15 procent, terwijl de aanwezigheid van CFK's in de atmosfeer slechts door menselijk handelen is te verklaren. Er zijn meer vluchtige organische stoffen de lucht ingekomen, en de hoeveelheid ozon in de onderste tien kilometer van de atmosfeer (de troposfeer) is verdubbeld.

Antwoord vraag 2:

Toch wordt het klimaat wereldwijd langzaam warmer. Aan het begin van deze eeuw steeg de wereldgemiddelde temperatuur met ongeveer een halve graad. Deze stijging wordt vooral toegeschreven aan natuurlijke oorzaken, zoals een toevallige afname van het aantal vulkaanuitbarstingen. De laatste twintig jaar is de temperatuur sterker gestegen.

Antwoord vraag 3:

Men schat dat de komende 100 jaar de gemiddelde temperatuur op aarde zal stijgen met 1,4 tot 5,8 0 C. Waarschijnlijke gevolgen zijn:

Voortgaande zeespiegelstijging door afsmelten van gletsjers en andere ijsmassa's. Deze eeuw naar schatting tussen 9 en 88 cm, in de komende eeuwen enkele meters. Hierdoor zullen overstromingen in laaggelegen gebieden toenemen
Opschuiven van klimaatzones. Mogelijk ontstaan er meer bosbranden, sterft koraal af, smelten gletsjers, ontdooit permafrost en worden de woestijnen groter.
Veranderingen in de waterkringloop. Zoetwatertekort kan in bepaalde regio's groter worden. Het Midden-Oosten, de Sahel, Australië en Midden-Amerika kunnen hiermee te maken krijgen. In andere gebieden, zoals delen van China en de Verenigde Staten zal de hoeveelheid zoet water toenemen.
Veranderingen in de voedselproductie. In grote delen van de wereld (Afrika, het Midden Oosten en India) zal door de toenemende droogte de landbouwproductiviteit afnemen. In andere gebieden, zoals in Nederland, kunnen gewassen mogelijk juist harder gaan groeien doordat het natter en warmer wordt en er meer CO2 in de lucht zit.
Veranderingen in de volksgezondheid door tekort aan water of voedsel of door grotere verspreiding van ziektes zoals malaria.

Antwoord vraag 4:

De aarde wordt dus van nature op temperatuur gehouden door het broeikaseffect. De warmte die de aarde ontvangt van de zon wordt door de atmosfeer vastgehouden. De mens zorgt er echter voor, dat de samenstelling van de atmosfeer verandert door verbranding van fossiele brandstoffen, ontbossen, landbouw etc. Hierdoor komen er meer gassen in de atmosfeer, die het broeikaseffect vergroten. Dit zal leiden warmer klimaat.

Antwoord vraag 5:

De aarde wordt van nature op temperatuur gehouden door het broeikaseffect. Dat hebben we vooral te danken aan de aanwezigheid van waterdamp en koolzuur in de atmosfeer. De warmte die de aarde van de zon ontvangt wordt vooral door deze gassen vastgehouden. Als dit natuurlijke broeikaseffect niet zou bestaan dan zou het gemiddeld over de wereld veel kouder zijn dan de huidige wereldgemiddelde temperatuur van ongeveer 15 graden.

Antwoord vraag 6:

De leraar mag dit gaan beoordelen op originaliteit en kennis!