Hieronder tref je een werkblad aan, deze kun je selecteren en uitprinten om zelf thuis of op school nog eens over het heelal na te denken.
Vraag 1: Hoe is het heelal ontstaan volgens de Big Bang theorie?
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
Net als andere sterren bestaat de zon voor een groot deel uit waterstof en helium. De zon is veruit het grootste object in het zonnestelsel.
De zon bestaat uit de kern, de stralingszone, de confectiezone, de chromosfeer en de corona. In de kern is de zon op haar heetst. Er heerst hier een temperatuur van maar liefst 17.000.000 graden Celsius. De druk in de kern is 250 miljard atmosfeer (250 miljard zo groot als die van de atmosfeer van de aarde). Dit zorgt voor kernreacties die de zonnestraling in stand houden. Buiten de kern is de stralingszone. Hierbuiten is de confectiezone. Hier wordt de warmte door middel van convectie (circulerende materiestroom) naar het oppervlak gebracht.
Nog verder naar buiten is de chromosfeer. Hier ontstaan een groot aantal spicules, opstijgende kolommen van hete gassen die met grote snelheid de corona binnendringen. Ze hebben een diameter van circa 1000 kilometer en kunnen een hoogte tot 20.000 kilometer bereiken voordat ze verdwijnen of weer terugvallen op de zon.
De corona is het buitenste deel van de atmosfeer van de zon. Dit gedeelte is zeer goed te zien tijdens een totale zonsverduistering of met speciale apparatuur. De corona strekt zich tot ver van de zon uit en gaat geleidelijk over in de ruimte of vacuüm. Sommigen zegge zelfs dat de corona tot ver voorbij de aarde gaat. De temperatuur kan in de corona hoge temperaturen (10.000.000 graden Celsius) bereiken. Temperatuur is in feite een maat voor de bewegingssnelheid van atomen en moleculen en in de corona is de snelheid van deze bewegingen zeer groot, maar omdat de dichtheid zo gering is, is de hoeveelheid warmte-energie zeer beperkt.
Vraag 2: Wat is veruit het grootste object in het zonnestelsel?
……………………………………………………………….
Vraag 3: Waaruit bestaat de zon?
………………………………………………………………….
De maan is het dichtstbijzijnde hemellichaam vanaf de aarde. Hierdoor is zij het meest imposante hemellichaam dat aan onze hemel te zien is.
Er zijn 2 theorieën over het ontstaan van de maan. De één stelt dat de aarde en de maan eens verenigd zijn geweest en lang geleden gesplitst zijn. De andere theorie stelt dat ze altijd gescheiden zijn geweest.
Vraag 4: Welke van deze twee theorieën geloof je het meest?
………………………………………………………………….
Ons zonnestelsel bestaat niet alleen uit een zon en 9 planeten. De planeten zelf hebben ook weer satellieten. Deze satellieten heten manen. De aarde heeft 1 maan. De maan van de aarde is 3,67 keer zo klein als de aarde. De maan wijst altijd met dezelfde kant naar de aarde.
Mercurius en Venus hebben geen maan. Mars heeft 2 minimaantjes.
Jupiter heeft 16 manen. Vier hiervan zijn groter dan de aardse maan. Een aantal van deze manen lijken wat omstandigheden een beetje op de aarde. Er kan daar dus ook best buitenaards leven bestaan.
Saturnus heeft 18 manen. Uranus heeft 20 manen. Neptunus heeft 8 bekende manen en Pluto heeft 1 maan.
Vraag 5: Hoe noemen we “Satellieten” ook wel?
………………………………………………………………….
Vraag 6: Uit hoeveel planeten bestaat ons zonnestelsel? Noem er minstens drie.
………………………………………………………………….
Vraag 7: Welke 2 planeten hebben geen manen?
………………………………………………………………….
Naam |
Diameter | Omlooptijd | Tijd voor aswenteling | Manen | Gemiddelde afstand tot de zon in kilometers |
Mercurius |
4.879 km | 87,97 d | 59 d | 0 | 57.910.000 |
| Venus | 12.104 km | 225 d | 244,7 d | 0 | 108.200.000 |
| Aarde | 12.756 km | 365,25 d | 23 u 56 m 4 s | 1 | 149.597.870 |
| Mars | 6794 km | 679,9 d | 24 u 37 m 23 s | 2 | 227.900.000 |
| Jupiter | 142.884 km | 11,86 j | 9 u 50 m 30 s | 16 | 778.300.000 |
| Saturnus | 120.536 km | 29,46 j | 10 u 39 m | 23 | 1.427.000.000 |
| Uranus | 51.118 km | 84,01 j | 17 u 14 m | 15 | 2.871.000.000 |
| Neptunus | 50.538 km | 164,8 j | 16 u 3 m | 8 | 4.497.100.000 |
| Pluto | 2.445 km | 247,7 j | 6 d 9 u | 1 | 5.913.500.000 |
Vraag 8: Welke planeet heeft de grootste diameter (welke planeet is dus het grootst)?
………………………………………………………………….
Vraag 9: Welke planeet staat (gemiddeld) het verst van de zon vandaan?
………………………………………………………………….
Vraag 10: Hoeveel tijd heeft de aarde nodig voor een aswenteling?
………………………………………………………………….
Rode Reus
Een rode reus is een ster die aan het eind van zijn evolutie (=ontwikkeling) is. Hij bezit een relatief lage oppervlakte temperatuur en de doorsnede is 10 tot 100 keer de zonsdiameter.
Witte Dwerg
Een witte dwerg is een compacte, niet erg heldere ster, die ontstaat wanneer de energie in een rode reus is opgebruikt en er een samentrekking volgt. De wegdrijvende stroom wordt een planetaire nevel genoemd.
Super Nova
Een super nova begint wanneer een ster een metalen kern heeft gevormd, die verhit raakt en implodeert (= een naar binnen gerichte ontploffing). De buitenste lagen vallen naar de kern en exploderen. Zie de tekening hieronder.
Vraag 11: Wat is de doorsnede van een Rode Reus?
………………………………………………………………….
Vraag 12: Wanneer begint een Super Nova (wat vormt de ster dan)?
………………………………………………………………….
Een zwart gat is een ster die zo klein en dicht is geworden dat zijn zwaartekracht groot genoeg is om zelfs het licht en de tijd vast te houden.
Zwarte gaten oefenen kracht uit op de omgeving.
Dat zie je in deze plaatjes goed, de buitenste lagen van een gewone ster worden door een zwart gat, dat je zelf niet ziet, opgezogen.
Vraag 13: Wat is een zwart gat?
………………………………………………………………….
Vraag 14: Wat doet een zwart gat met de buitenste lagen van een gewone ster?
………………………………………………………………….
De zonsverduistering ontstaat wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon in komt te staan. Elk jaar kunnen wij op aarde twee tot vijf zonsverduisteringen meemaken. Meestal zijn dat gedeeltelijke zonsverduisteringen. Elke drie jaar komen er gemiddeld twee totale zonsverduisteringen voor. De foto-sfeer (= het stuk dat normaal van de zon zichtbaar is) wordt dan geheel onzichtbaar, doordat de maan precies tussen de aarde en de zon instaat.
Ook de maan kan verduisterd worden. Bij een maansverduistering staat de aarde tussen de zon en de maan in. Een totale maansverduistering kan hoogstens 45 minuten duren. Ze komt minder vaak voor dan een zonsverduistering, maar is op veel meer plaatsen te zien. De maan is dan roodachtig bruin van kleur.
Tussen de omloopbaan van Mars en Jupiter bevinden zich massa’s stenen van uiteenlopende omvang. Het is waarschijnlijk het puin van een planeet die zich nooit heeft gevormd.