Sint pieterskerk
Wat is de Barok?
Als je het woord letterlijk zou vertalen, komt het waarschijnlijk af van het Portugese woord: “Barocco”, oftewel onregelmatig gevormde parel.
De Barok is een (muziek)stijl uit de periode 1600-1750. De muziek kun je als volgt omschrijven: onregelmatig, grillig, vreemd gevormd of overladen.
We zullen uitleggen hoe dat kwam. In de 16e en 17 eeuw veranderde er heel veel in Europa. Er kwamen ontdekkingsreizigers en de kunst en de wetenschap werden vernieuwd. De rooms-katholieke kerk krijgt te maken met leden die het niet helemaal meer eens zijn over hoe er gedacht wordt over het Christendom. Deze mensen keren zich af van het katholiek zijn en laten het protestantisme onstaan. De mensen gaan steeds meer aan zichzelf en ook steeds meer over zichzelf denken. De eigen taal werd steeds belangrijker. Er zijn in die tijd veel ruzies en oorlogen vanwege de verschillende godsdiensten, erfenissen en het bezitten van stukken land.
Bij het bouwen van gebouwen en huizen werd nu opeens gebruik gemaakt van de kennis van de oude Grieken en Romeinen. Het werd een soort mode om zo te bouwen. Je zou het kunnen vergelijken met rages op je eigen school. Soms is het heel erg cool om te knikkeren, de andere keer om met flippo’s te ruilen. Zo is het ook met het bouwen van huizen. De ene keer vinden mensen het mooi om hele rechte en standaard huizen te bouwen en soms is het juist “in” om hele aparte huizen met scheve daken te bouwen.
De muziek heeft ook te maken met verschillende stijlen, zoals je al hebt kunnen lezen op deze website. Na de Renaissance raakten de creatieve muzikanten uitgekeken op de typische “Renaissancestijl”. Ze wilden weer eens iets anders!
De eerste mensen die de muziek wilden veranderen kwamen waarschijnlijk uit Italië. Zij keken toen naar de pas gebouwde Sint Pieterskerk in Rome en lieten zich daardoor beïnvloeden. Hieronder zie je de kerk afgebeeld.
Als je kijkt naar de kerk, zie je dat het er allemaal heel druk uitziet; heel veel lijnen en bovenop het dak zie je allerlei beelden. Het is een beetje “grillig”. De muzikanten lieten zich hierdoor beïnvloeden, ook wel inspireren genoemd.
De Opera
Je hebt
vast wel eens gehoord van een opera. Ook nu nog worden er nog
opera's opgevoerd. Een opera is een soort toneelstuk met veel
muziek, decor en dans. Nu zul je denken, dat heeft tegenwoordig
toch elk toneelstuk wel? Dat klopt, maar bij een opera wordt
alles gezongen!
Deze vorm van kunst kwam op in de Barok. De belangrijkste
operacomponist (operaschrijver) was Monteverdi.
Monteverdi
Waarom was hij dan zo goed, vraag je je misschien af. We zullen het hier proberen uit te leggen. Bij een toneelstuk heb je een heleboel tekst! En als je daar dan allemaal gezongen tekst van moet maken, lukt dat nog wel. Maar nu komt het moeilijke! In de Barok wilden de mensen zoveel mogelijk stemmen door elkaar heen hebben, dat vonden ze mooi. Dat kun je hierboven nog nalezen, de Barok was grillig en overladen (dus veel stemmen). Probeer dan nog maar eens duidelijk te maken waar het over gaat. Dat heb je ook als veel mensen door elkaar praten, dan versta je er ook nog maar weinig van. Maar Monteverdi kon dat heel goed oplossen, hij zorgde voor een goede verdeling tussen tekst en het aantal stemmen. De opera's waren in het begin heel erg gericht op oude verhalen uit de mythologie (oude Griekse volksverhalen, bijvoorbeeld Hercules).
Instrumenten
In de Barok kwam ook ineens de orkestmuziek op. Instrumenten werden hiervoor natuurlijk ook wel gebruikt (zoals de luit), maar niet met veel tegelijk die heel mooi samen klonken. Een instrument werd toen gebruikt als begeleiding tijdens het zingen. Tijdens de Barok echter, vond men het mooi om het zingen samen te laten gaan met gecomponeerde muziek. Dit was aan het einde van de 17e eeuw.
Luit
Maar hoe klinkt het dan?
Natuurlijk! Zouden we bijna vergeten je de muziek van de Barok zelf te laten horen! Hieronder kun je klikken om een stukje te beluisteren.