Noorwegen

Ligging binnen Scandinavië & algemene informatie

Noorwegen is een land in Scandinavië. Het grenst in het oosten aan Zweden. Om het land heen liggen verschillende wateren zoals de Noordzee, de Atlantische Oceaan en de Noordelijke IJszee. Noorwegen is ongeveer 1800 kilometer lang en 80 kilometer breed. Op het kaartje hieronder zie je heel Scandinavië. Noorwegen is het oranje-gekleurde land. (Links)

Het land kun je in vier gedeelten verdelen, namelijk:

1.   Het Ostlandet: dit is het oostelijke gedeelte van Noorwegen. Dit is ook het gebied waar de meest mensen wonen. Er is veel bos en hier gaan ook de meeste mensen naar toe als ze in Noorwegen op vakantie gaan.

2.Het Vestlandet: dit is het westelijk deel van Noorwegen. Hier vind je fjorden en bergen waar bijna altijd sneeuw op ligt. Fjorden zijn ontstaan in de ijstijd. Noorwegen was toen bedekt onder een grote laag ijs. Dit ijs maakte diepen scheuren (kloven) in het landschap. Dit zijn de fjorden:

3.Troendelag: ligt in het midden van Noorwegen.

4.Nordlandet: ligt in het noorden van Noorwegen. In dit gebied wonen de Lappen, ook wel Samen genoemd. Hieronder zie je een plaatje van een paar mensen uit Lapland:

De drie grootste steden van Noorwegen zijn: Oslo (de hoofstad), Bergen en Trondheim.

Geschiedenis

Pas na de laatste ijstijd vestigden zich allerlei stammen in de bossen en aan de kusten van wat nu Noorwegen is. Dit was ongeveer 10.000 jaar voor de geboorte van Jezus Christus.

In de ijzertijd steeg de welvaart. Dit betekent dat de mensen wat meer tot hun beschikking kregen. De welvaart steeg omdat men gebruik ging maken van ijzeren

gereedschappen zodat ze voedsel beter konden bewerken en verzamelen. Ook konden de mensen met deze nieuwe gereedschappen boten maken zodat ze verder konden reizen en zo nog meer voedsel konden verzamelen en goederen konden ruilen met andere stammen.

Een volk dat lange tijd in Noorwegen heeft geleefd, zijn de Vikingen. De Vikingen waren een volk dat leefde van overvallen en plunderingen. Met hun grote schepen trokken de mannen van dit volk erop uit om andere volken te overvallen. Hieronder zie je een plaatje van een viking:

In de vikingentijd werd Noorwegen langzaam een centraal bestuurd land. Na de Vikingen ontstond het Noorse koningshuis. Tegenwoordig is dit er nog steeds.

Bevolking

In Noorwegen wonen ongeveer 4.500.000 mensen. Gemiddeld wonen er op een vierkante kilometer maar 13 mensen. Dit is erg weinig. Noorwegen heeft dan ook de laagste bevolkingsdichtheid van Europa.

De mensen die in Noorwegen wonen, noemen we Noren. De meeste van deze Noren stammen af van de Vikingen. In het noorden van Noorwegen wonen de Samen (de Lappen). De Noren hebben heel lang geprobeerd om de cultuur en de taal van de Samen uit te laten sterven, maar dit is niet gelukt.

Taal

In Noorwegen spreken de mensen Noors. Verder zijn er verschillende dialecten zoals bij ons het Achterhoeks plat en het Fries. Als je boven aan deze pagina kijkt dan zie je de Noorse namen van de verschillende gebieden in dit land. Je ziet dan ook dat het Noors een klein beetje op het Nederlands lijkt. Dit komt omdat het Noors, net als het Nederlands, tot de Germaanse talen behoort.

Geld

Noorwegen doet niet mee met de Euro. In dit land betalen ze met Noorse kronen. Hieronder zie je een plaatje van een twintig kronen biljet:

Godsdienst

De meeste mensen zijn Christelijk in Noorwegen. Een aantal onderdelen van deze christelijke gemeenschap zijn:

• Evangelisch- Lutherse staatskerk
• Rooms- katholieke geloof
• Pinkstergemeente

Hieronder zie je een plaatje van een Noors kerkje:

Regeringsvorm

Noorwegen is net als Nederland een monarchie. Dit betekent dat een koning of koningin de ‘baas’ van het land is.

De koning van Noorwegen heet Harald V, de koningin heet Sonja. Als koning Harald aftreedt dan neemt kroonprins Haakon het van hem over. Hieronder zie je een plaatje van de kroonprins en zijn vrouw Mette-Marit.

Net als Nederland is Noorwegen verdeel in een aantal provincies. Dit zijn er negentien om precies te zijn. Ieder provincie wordt bestuurd door een gouverneur.

Vlag

De vlag van Noorwegen is rood, met een blauw kruis. Je ziet deze vlag op het plaatje hieronder:

Natuur

Doordat Noorwegen zo groot en uitgestrekt is, zijn er in het land verschillen in klimaten.

Langs de Noorse kust stroomt de Warme Golfstroom. Deze warme stroom in het water zorgt ervoor dat Noorwegen veel warmer is dan andere gebieden die zo hoog in het noorden liggen.

In het westen, bij de fjorden heerst een gematigd zeeklimaat met zachte en regenachtige winters. In het noorden is het vaak erg koud. In de winter kan de temperatuur hier dalen tot – 40 °C. Dit komt omdat het noorden van Noorwegen vlakbij de Noordpoolcirkel ligt. In de zomer komt de temperatuur in dit gedeelte vaak boven de 20 °C. In dit gedeelte van het land heerst een toendraklimaat.

Twee bijzondere natuurverschijnselen in Noorwegen zijn:

* De middernachtzon

* Het noorderlicht of het poollicht.

Noorwegen ligt best dichtbij de Noordpool. Hoe verder je richting de noordpool reist, hoe langer de zon achter elkaar blijft schijnen. In de nacht van 21 op 22 juni blijft de zon net boven de horizon staan. Dit betekent dat het de hele dag niet donker wordt. Je kunt dan midden in de nacht op straat een boek lezen!

In de winter blijft de zon vaak onder de horizon staan. Vaak wordt het dan niet of nauwelijks ligt. Dit noemen we de poolnachten.

Als het heel koud en ’s nachts heel helder is, dan is het noorderlicht te zien. Het noorderlicht bestaat uit heel veel verschillende kleuren die in bogen en stralen te zien zijn. Door al die kleuren en verschillende stralen ontstaat de noorderlichtkroon. Als je naar de lucht kijkt, lijkt het net alsof al die mooie bogen en stralen als een boog over de pool heen hangen.

Dieren

Een van de bekendste grote dieren in Noorwegen is de eland of het rendier. Dit dier komt het meeste voor in het noorden van Noorwegen. Er leven nog veel elanden in het wild, maar de Lappen hebben veel elanden getemd. Deze elanden gebruiken ze als vee.

Enkele andere dieren die in Noorwegen voorkomen, maar bij ons in Nederland niet of haast niet zijn:

* Muskusossen

* Bruine beer

* Lynx

* Poolvos en de poolhaas

* Lemming (Een soort muis)

Ook komen er in Noorwegen veel verschillende watervogels voor zoals: eenden, meeuwen en zeekoeten.

In de zeeën vind je veel makreel, kabeljauw en koolvis, maar ook zalm en forel.

Bomen

Omdat het in Noorwegen over het algemeen vrij koud is groeien er veel naaldbomen. In het wat warmere westelijke gedeelte komen ook loofbomen voor. Hieronder zie je een plaatje van een naaldboom:

Noorwegen als vakantieland

Noorwegen heeft de grootste natuurgebieden van Europa. De meeste toeristen gaan dan ook voor de natuur naar het land toe. De fjorden zijn het meest bekend. Bij de fjorden zijn vele watervallen.

De grote steden van Noorwegen zijn ook zeker de moeite waard. Er is van alles te doen en er zijn verschillende musea. Hieronder zie je een plaatje van de hoofdstad Oslo:

Verder zijn er nog verschillende overblijfselen uit de tijd van de Vikingen te zien.

Ook staat Noorwegen bekend om zijn rendieren, de Lappen (Samen) en de middernachtzon.